معضلي به نام اهداي كليه به بيماران دياليزي
وقتي كليه وارد بازار بورس خريد و فروش مي‌شود!
تا به حال همه جور آگهي دست نويسي بر در و ديوار شهر ديده بودم، اما اين يكي با همه آنها زمين تا آسمان تفاوت دارد. اين آگهي‌ها را براي اولين هنگام عبور از كوچه فرهنگ حسيني در خيابان وليعصر تهران ديدم.
پس از اتمام دوران خدمت نظام وظيفه در تهران و مدت اقامت در كلان شهر ايران به شهر زادگاهم اصفهان آمدم. اصفهاني كه گفته مي‌شود برخوردار و پيشتاز است! همان آگهي‌ها را اين بار در خيابان آمادگاه اصفهان مي‌بينم.
آگهي‌ها مربوط مي‌شود به خريد و فروش كليه با گروههاي خوني متفاوت ...
جواني هستم 25 ساله با گروه خوني O منفي كه حاضرم با قيمت پيشنهادي شما كليه‌ام را بفروشم... كمي آن طرف تر بر روي كاغذ تقريباً كوچكي شماره تلفني نوشته شده كه آماده فراهم كردن انواع كليه در اسرع وقت است. آگهي بعدي مربوط به خانم 30 ساله‌اي است كه گروه خوني خودش را AB ذكر كرده و آماده است كليه‌اش را به بهترين قيمت پيشنهادي واگذار كند... وقتي با كمي دقت به اين آگهي‌ها مي‌نگري، متوجه مي‌شوي كه همه آنها از سر ناچاري و نياز مالي دست به اين كار مي‌زنند. چون همه آنها از عواقب چنين ريسكي آگاه بوده و مي‌دانند اگر روزي روزگاري برحسب بيماري يا اتفاق همان يك كليه را هم از دست بدهند، آنگاه بايد سايه مرگ را بر بالاي سرخود به نظاره بنشينند.
تقريباً درسرتاسر دو خيابان آمادگاه و فلسطين پر از اين جور آگهي‌ها شده تا شايد به اين طريق اصفهان هم براي خودش بورس معاملات كليه يا مركز فروش كليه در ايران شود! چون شعبه اصفهان انجمن حمايت از بيماران كليوي كشور در اين خيابان واقع شده است.
كنجكاوانه وارد انجمن حمايت از بيماران كليوي اصفهان مي‌شوم، با ازدحام جمعيت اهداء كننده! و بيماران كليوي و دياليزي مواجه شدم.
سرصحبت را بايك نفر باز كردم و خواستم كمي درد و دل كنم كه متوجه شدم او (29 ساله) و همسرش (27 ساله) يكي از قربانيان مشكلات اقتصادي هستند كه هركدام يكي از كليه‌هاي خودشان فروخته‌اند، هرچند كه بعداً مشخص شد از فروش كليه همسرش به علت بيماري ديابت و مشكلات ريوي ممانعت به عمل آورده شده است.
جوان 20 ساله‌اي را مي‌بينم كه ناچاراً از سر فقر، بيكاري و بدهي كليه‌اش را فروخته است.
يك راننده تاكسي هم مي‌گفت بعلت مشكلات اقتصادي دو سال پيش به اتفاق همسرش هركدام يكي از كليه‌هاي خودشان را فروخته‌اند، تا بتوانند يك تاكسي دست و پا كنند. ... او مي گويد: چند سالي بود كه در بازار كاسبي داشتم اما چون سرمايه نداشتم نتوانستم بمانم و بيكار شدم. چهار سر عائله دارم و بايد يه جوري شكم شان را سير كنم. اين راننده به من گفت كه چطور شده سر از اين انجمن درآورده و در نهايت كليه خودش و همسرش را به قيمت 5 ميليون تومان فروخته و حالا از اينكه مي‌تواند زندگي آبرومندانه‌اي براي خانواده‌اش دست و پا كند راضي است. اما هنوز هيچ يك از اهل فاميل خبر ندارند او چطور توانسته اين تاكسي را بخرد و خبر ندارند اين زن و شوهر براي اینکه به مشكل جسمي برنخورند هر روز تعدادي قرص‌هاي جور واجور مصرف مي‌كنند تا بيمار نشوند...
سروصداي دختري جوان توجه من را جلب كرد. ليلا، دختر 17 ساله و زيبارويي است كه مي‌گفت 4-3 روز است از خانه فرار كرده است و در دستشويي پاركها و پايانه‌هاي مسافربري شب‌هاي زمستان را به صبح مي‌رساند. براي فروش كليه آمده بود به این امید که پولی نصیبش شود، اما وقتی فهمید برای فروش کلیه اش مجوز پدر يا مجوز شوهرش را مي‌خواهند ناراحت و سرگردان شده بود. دست آخر وقتي فهميد خبرنگارم گفت: من تا اين مدتي كه از خانه فرار كرده بودم پاك پاك هستم ولي از امروز همه چيز براي من تمام شد آيا راهي جز فساد و تن فروشي براي من باقي مانده است آن هم با پدر و نامادري كه نمي‌خواهند من زنده باشم! يا آن مادر از خدا بي خبر فراري‌ام كه معلوم نيست كجا رفته!!؟
اين بار مرد كهنسالي نظرم را جلب كرد. آمده بود تا براي پسر 19 ساله‌اش كه يك سال و نيم است در رنج و درد بيماري كليه و دياليز بسر مي‌برد از انجمن حمايت از بيماران كليوي اصفهان درخواست كليه نمايد. او مي‌گويد: ارديبهشت 85 پسرم در يكي از بيمارستانهاي تهران پيوند كليه انجام مي‌دهد و پس از 24 ساعت كليه پس زده مي‌شود! خوب من يك بازنشسته ارتش هستم و با هر مكافاتي بود پول كليه را فراهم كردم.
او ادامه مي‌دهد: اين بار از سوي انجمن اصفهان يك نفر اهداكننده معرفي شده است كه واقعاً ازلحاظ تأمين مخارج اين كليه عاجزم...
واي خدای من اينجا كجاست! بدجوري اعصابم بهم ريخته بود. در اين حين ترجيح دادم پاي صحبت و ناگفته‌هاي نويد شبانكاره، مديركل و معصومه شيخي، قائم مقام و مدير امور مالي انجمن خيريه حمايت از بيماران كليوي اصفهان بنشينم.
ضمن اعلام بيوگرافي انجمن، فعاليتهاي آن را تشريح نماييد.
شيخي: با تلاش مستمر مديريت پيشين انجمن خيريه حمايت از بيماران كليوي اصفهان، مبالغي بصورت اقساط از سوي نهاد رهبري به اين انجمن اختصاص داده شد و با تأسيس انجمن در سال 1374 سوء استفاده‌ها و تقلبها در بازار آزاد خريد و فروش كليه كمتر گرديد و تنها مؤسسه‌اي است كه فرد بيمار يا گيرنده كليه به آن وارد مي‌شود و احساس آرامش مي‌نمايد.
با تشكيل پرونده براي بيماران دياليزي در محل انجمن و واجد شرايط بودن آنها، مبالغي بصورت ماهيانه از طرف انجمن به آنها پرداخت مي‌شود. همچنين با تشكيل پرونده براي فروشندگان كليه در محل انجمن و با توجه به نياز انجمن به كليه گروه خوني خاص، بيمار و دهنده كليه بهم معرفي مي‌شوند و پرونده آنها ضميمه و به آزمايشگاه ارسال مي‌گردد.
شما به سوء استفاده‌ها و بعضي تقلبها در بازار خريد و فروش كليه اشاره كرديد اين سوء استفاده‌ها چيست و انجمن چه اقداماتي براي جلوگيري از آنها انجام مي‌دهد؟
شيخي: دهندگان كليه با تبليغاتي كه در سطح شهر يا مطبوعات انجام مي‌دهند موجب اغفال بيماران نيازمند مي گردند به اين ترتيب كه بيمار با توجه به نياز خود به كليه و درد و رنج حاصل از بيماري و دياليز، مبلغي بعنوان هزينه آزمايشها يا بنا به مشكلات آني دهنده كليه به فروشنده كليه پرداخت مي‌شود و مشاهده شده است بعضي از دهندگان كليه پس از اخذ اين هزينه‌ها فراري گشته‌اند و آدرس و سند و مدرك معتبری نيز در اختيار بيماران نيازمند به كليه قرار نگرفته است. بسياري از بيماراني كه به انجمن حمايت از بيماران كليوي اصفهان مراجعه مي‌كنند با چنين مشكلاتي مواجه بوده‌اند كه بوسيله اقدامات امنيتي صورت گرفته انجمن و هماهنگي‌هاي امنيتي، مشكلاتي از اين دست كاهش يافته است.
آيا بيمارستانها بدون تأييد مراجع رسمي پيوند كليه انجام مي‌دهند؟
شيخي: بله. بستگي دارد به توافق بين دهنده و گيرنده كليه و در بيمارستانها عمل پيوند كليه به راحتي امكان‌پذير است هرچند برخي بيمارستانها نيز عمل پيوند را در صورت تأييد مراجع رسمي انجام مي‌دهند.
گفته مي‌شود اصفهان در زمينه خريد و فروش كليه و عمل پيوند كليه، در ايران ركورد مي‌زند. شما تأييد مي‌كنيد؟
شبانكاره: بله. افراد بسياري از اقصي نقاط ايران جهت فروش كليه يا عمل پيوند به اين مركز مراجعه مي‌نمايند بطوريكه براساس آمار روزانه اين انجمن، حداقل 10 نفر جهت فروش كليه تشكيل پرونده داده يا بصورت تلفني اطلاعاتي كسب مي‌نمايند.
افرادي كه جهت فروش كليه خود به انجمن حمايت از بيماران كليوي اصفهان مراجعه مي‌كنند صرفاً از سر ايثار مبادرت به اين كار مي‌نمايند يا موارد ديگري در آن دخيل است؟
شبانكاره: از زمان تأسيس انجمن تا به امروز چيزي به نام ايثار نبوده است! البته اين عمل در اصل، ايثار است چون يك كليه حداقل 100 ميليون تومان ارزش دارد و كسي كه با سه ميليون راضي به برداشتن عضوي از بدن خود مي‌شود ايثار مي‌كند ولي به آن معناي واقعي كه پولي از بيمار دياليزي يا نيازمند كليه نگرفته باشد و نياز مالي وجود نداشته باشد و فقط صرف نجات دادن جان همنوع، كليه داده شود تا الان نداشتيم. آنچه ما مشاهده مي‌كنيم يا براساس نيت و هدف خود فرد دهنده كليه، مشكلات مالي است كه فروش كليه را درپي داشته است.
عمده مشكلاتي كه افراد مجبور به فروش كليه خود شده‌اند، مهريه همسر، ديه، بدهي و چك برگشتي بوده است. حتي موردي بوده است كه شخصي با حكم جلبش به اين انجمن مراجعه كرده است و صرفاً به لحاظ رهايي از زندان مجبور به فروش كليه خود شده است يا موردي داشتيم كه فرد زنداني مرخصي گرفته و با مأمور به انجمن حمايت از بيماران كليوي اصفهان مراجعه كرده بود و جهت فروش كليه خود، تشكيل پرونده نمود.
بعيد مي‌دانم در شهرهاي ديگر ايران نیز اهداي كليه به معني واقعي وجود داشته باشد مگر اينكه بين اعضاي خانواده از سر احساسات عاطفي چنين روندي را مشاهده نمائيم و حتي در بعضي موارد نيز جهت جبران مشكلات مالي و ... مبلغي توسط فرد دهنده كليه دريافت گرديده است!
شيخي: افرادي بوده‌اند كه خانوادگي يا زن و شوهر (كه جنابعالي مورد را مشاهده فرموديد) صرفاً به لحاظ اينكه امرار معاش نمي‌كردند و با اعلام اين كه بچه‌هايشان شبها گرسنه مي‌خوابند دست به چنين كاري زده‌اند.
در كشورهاي ديگر هم عمل پيوند كليه از شخص زنده انجام مي‌شود؟
شبانكاره: نه، به هيچ عنوان! فقط كشور ايران است كه پيوند كليه را از شخص زنده انجام مي‌دهد. حتي مجلس خريد و فروش كليه را قانوني كرده است به اين صورت كه در سال 75 مجلس شوراي اسلامي با تصويب طرحي دولت را موظف كرد مبلغ 10 ميليون ريال به عنوان هديه ايثار از محل درآمدهايش به اهداكنندگان بدهد. شايد به نوعي همين مصوبه بود كه براي اولين بار فروش رسمي كليه را در كشورمان بنيان گذارد و باب كرد، زيرا براساس مستندات و آمارها، قبل از اين مصوبه كمتر شاهد خريد و فروش كليه از سوي افراد زنده بوديم.
آيا از كشورهاي خارجي هم براي پيوند كليه به انجمن حمايت از بيماران كليوي مراجعه مي‌كنند؟
شبانكاره: بله. مدتي پيش سه بيمار از دبي به انجمن مراجعه كردند و چون در امارات متحده عربي برداشتن كليه از شخص زنده ممنوع است به ايران آمدند و حتي حاضر به پرداخت مبلغ هنگفتي نيز بودند كه بنابر قانون جمهوري اسلامي كه گرفتن كليه را فقط بين ايرانيان مجاز مي‌داند عمل پيوند كليه انجام نشد. مطابق قانون ايران، افغاني از افغاني كليه مي‌گيرد و اگر شخصي مليت يا تابعيت كشور ديگر را داشته باشد و حتي ايراني باشد و به ايران وارد شود و اقدام كند فقط با دهنده‌اي مي‌تواند توافق كند كه مربوط به مليت كشور خودش باشد. انجمن، عمل پيوند كليه را به غيرايراني انجام نمي دهد ولي مشاهده شده است كه برخي مؤسسات خيريه پيوند عضو، عمل پيوند كليه را در غيرايراني انجام داده اند و مي‌دهند!
مگر مؤسسات خيريه هم عمل پيوند اعضاي بدن انجام مي‌دهند؟!
شبانكاره: تنها استاني كه در كشور داراي مؤسسات خيريه پيوند عضو مي‌باشد، اصفهان است! شهرهاي ديگر خيريه ندارند؛ حتي در تهران هم تا آنجا كه من اطلاع دارم خيريه‌اي كه كار پيوند عضو و كليه انجام دهد وجود ندارد. در اصفهان يك مؤسسه خيريه عمل پيوند كليه و قلب را انجام مي‌دهد.
شيخي: علي رغم هشدار انجمن حمايت از بيماران كليوي ايران و شعبه اصفهان به مراجع رسمي قانوني و امنيتي مبني بر جلوگيري از فعاليت اين گونه مؤسسات خيريه در اصفهان متأسفانه اينها ابرقدرت هستند و حتي يك ميليون تومان هديه ايثار كه از سوي بنياد بيماريهاي خاص به دهنده كليه پرداخت مي‌شود به مؤسسات خيريه اصفهان اختصاص داده مي‌شود و آنها را به رسميت مي‌شناسند!؟
چرا در تهران مجوز مؤسسات خيريه صادر نشده است؟
شبانكاره: بنا به دلايل فرهنگي يا سياسي مي‌تواند باشد ولي آنچه مسلم است اصفهان، 180 مؤسسه خيريه دارد كه بعضاً پيوند كليه يا ... انجام مي‌دهند. تنها اصفهان است كه تعداد خيريه آن از كل كشور بيشتر است. اگر خيريه كل كشور جمع زده شود از خيريه‌هاي استان اصفهان كمتر مي‌شود.
آمار فروش كليه نسبت به سالهاي قبل تغييري داشته است؟
شبانكاره: به يك ميزان بوده است و نوسان دارد. اعلام آمار كل در اختيار سازمان بازرسي كل كشور است ولي براساس آمار انجمن حمايت از بيماران كليوي اصفهان در پايان سال 84، بيش از 90 مورد اقدام به فروش كليه خود نموده‌اند و پيش بيني مي شود در سال 85 نيز در همين حدود باشد. اين را هم اضافه كنم اصفهان تنها استاني است كه بعلت آمار بالاي فروش كليه يا بعبارتي تعداد بسيار بالاي دهندگان كليه از كل كشور، بيمار پذيرش مي‌كند. بعنوان مثال در همين سال جاري نزديك به 20 مورد عمل پيوندي براي استان اردبيل داشتيم و همينطور بيماران شهرهاي ياسوج، بندرعباس، شيراز، بوشهر، اهواز، آبادان، يزد، كرمان و ... به انجمن اصفهان مراجعه نموده‌اند و پيوند كليه انجام شده است. حتي تهران هم تعداد دهنده كمتري نسبت به اصفهان دارد بارها جهت پيوند كليه نيازمند به حمايتهاي انجمن اصفهان بوده‌اند.
تهران با اين جمعيت بسيار زياد ديگر چرا؟!
شيخي: در اصفهان شايد فردي با مشكلي مواجه شود و مجبور به فروش كليه خود شود ولي در تهران، فرد راههاي بسيار زيادي را براي جبران مشكلات خود برمي‌گزيند! و به نظر مي‌رسد ساختار فرهگي شهر و استان اصفهان و نوع اخلاق حاكم بر مردم منطقه در پيشتاز بودن فروش كليه در اصفهان مؤثر باشد.
گيرنده و اهداكننده به اين انجمن مراجعه مي‌كنند. اين دو قشر با چه مشكلات و معضلاتي روبرو هستند؟
شبانكاره: انجمن حمايت از بيماران كليوي اصفهان عمل پيوند را به سرعت انجام مي‌دهد. هيچ كدام از شعبات انجمن در تهران يا شهرستانهاي كشور به اين سرعت اقدام نمي‌كند. ساير شعبه‌ها و حتي شعبه تهران هيچ مبلغي قبل از عمل پيوند به فرد دهنده نمي‌دهند. دهنده مبلغي را تهيه كرده و آزمايشهاي لازم را از لحاظ گروه خوني و ... جمعاً به مبلغ 400-350 هزارتومان انجام مي‌دهد و پس از آن اقدام به تشكيل پرونده مي‌نمايد و به گيرنده كليه معرفي مي‌شود. در اين بين اگر دهنده كليه پول انجام آزمايشهاي مربوطه را نداشته باشد كه اكثراً آن مبلغ لازم را نداشته چرا كه در غيراينصورت كليه خود را نمي‌فروخت! مبلغي بوسيله شعبه‌هاي انجمن در سراسر كشور (بجز اصفهان) به دهنده كليه پرداخت نخواهد شد و عمل پيوند كليه در بيمار به تعويق خواهد افتاد. از اين لحاظ انجمن اصفهان هزينه انجام آزمايشات كليه دهنده را پرداخت مي‌نمايد و مراحل اداري و تشكيلاتي با مشكلات كمتري روبرو است. مشكل عمده ديگر عدم پذيرش آنژيوگرافي تصويري بيماران و دهندگان كليه است كه در اصفهان انجام مي‌شود. پزشكان اصفهان صرفاً آنژيوگرافي مكتوب تهران را قبول مي‌كنند و از حيث رفت و آمد بيماران و اهداكنندگان كليه به تهران و صرف هزينه و زمان، عمل پيوند به تعويق خواهد افتاد. از طرفي هزينه‌هاي بسيار بالاي آنژيوگرافي و پرداخت بخشي از هزينه‌هاي آن توسط بيمه، خود موجب مشكلات بعدي گرديده است.
معضلات ديگر، بوروكراسيهاي مرسومي است كه دهندگان كليه با آن مواجه هستند به اين معني كه يك ميليون تومان هديه ايثار بنياد بيماريهاي خاص صرفاً با تأييديه استانداري اصفهان و رفتن فرد دهنده كليه به تهران و بنياد بيماريهاي خاص پرداخت مي‌شود. دو ميليون تومان نيز گيرنده بعنوان هديه ايثار به فرد دهنده پرداخت مي‌كند هرچند كه مشاهده مي‌شود كه گيرنده و دهنده كليه براساس توافقهاي صورت گرفته بين خود رقمهاي بيشتر و كمتري را پرداخت يا دريافت مي‌نمايند كه در اين گونه موارد، انجمن دخالتي ندارد.
از عمده مشكلاتي كه بيماران دياليزي و پيوندي با آن روبرو هستند، مشكلات مربوط به تهيه دارو و قيمت بسيار بالاي داروهاي خارجي است و اگر اين داروها كه نمونه داخلي آن نيز وجود ندارد مورد استفاده قرار نگيرد كليه پس زده مي‌شود و اميدواريم با تلاش وزارت بهداشت و درمان و مديران بهداشت و درمان كشور و استان اصفهان، داروهاي مرغوب و با كيفيت تأمين و با هزينه كمتري در اختيار بيماران قرار گيرد.
از ديگر موارد، دستگاههاي دياليز است. اكثر دستگاهها فرسوده بوده و بايد نسبت به تعويض آنها اقدام عاجل صورت گيرد. دستگاهها قيمت بسيار بالايي دارد و اين انجمن در راستاي رفاه حال بيماران دياليزي، نيازمند حمايتهاي مالي مديران بهداشت و درمان كشور و استان اصفهان است تا دستگاههاي جديد دياليز و استاندارد خريداري و وارد بخشهاي دياليز بيمارستانها و مراكز بهداشتي - درماني مربوطه گردد.
موارد مطروحه از جمله مشكلات بيماران نيازمند به كليه مي‌باشد كه همگي برمي‌گردد به معضل مالي انجمن حمايت از بيماران كليوي اصفهان.
منابع مالي انجمن كدام است؟ آيا اينكه افرادي تحت نام هنرمند اعلام به اختصاص عوايد برنامه‌هاي هنري خود به انجمن حمايت از بيماران كليوي اصفهان مي‌نمايند تأييد مي‌كنيد و آيا مقدار اين كمكها قابل توجه بوده است؟!
شبانكاره: منابع مالي انجمن از سه طريق تأمين مي‌شود: ادارات دولتي - شركتهاي خصوصي (سينما و ...) - خيرين و مردم.
سهم خيرين و مردم ناچيز و سه درصد است و در حد كمكهاي مالي به انجمن است. هرچند اين انجمن تحت نظارت دولت جمهوري اسلامي است ولي از لحاظ مالي، انجمن حمايت از بيماران كليوي ايران و شعبات آن در شهرستانها و اصفهان مستقل عمل مي‌نمايند و اميدواريم مردم به كمك اين انجمن بشتابند چرا كه در حال حاضر تنها پشتيبان ما ، مردم هستند.
به هنرمندان اشاره كرديد، من شخصاً طي مدت مديريتم، كمكي از هنرمندان نديدم. البته در دوران مديريت قبلي كمكهايي از سوي هنرمندان به انجمن حمايت از بيماران كليوي اصفهان مي‌شده است كه علي رغم اعلام اختصاص عوايد برنامه‌هاي هنري و نمايشنامه‌ها به انجمن، مقدار آن بسيار ناچيز و اصلاً قابل توجه نبوده است.
انجمن حمايت از بيماران كليوي اصفهان در آينده چه برنامه‌هايي در راستاي حمايت مؤثرتر از بيماران دياليزي و دهندگان كليه دارد؟
شبانكاره: برنامه‌هایي درراستاي حمايت از بيماران و دهنده‌اي كه واقعاً از سر ناچاري و فقر اقدام به فروش كليه خود مي‌كند، در دستور كار انجمن قرار دارد. در آينده با مبالغي كه در انجمن حمايت از بيماران كليوي اصفهان تزريق خواهد شد، رفع مشكلات بيماران نه تنها بصورت مقطعي بلكه بصورت دائم، با جبران هزينه‌هاي مالي ميسر مي‌گردد. در همين راستا فرد خيري به انجمن مراجعه نموده است و طی مذاکراتی که با وی انجام شده است، تزریق مبالغی به انجمن توسط واگذاري امتياز فروش يك CD از طرف فرد مزبور امكان‌پذير گشته است كه درخور تقدير و تشكر است.
همچنين انجمن با برگزاري كنسرت خواننده محترم - آقاي رضا صادقي و احتمالاً آقاي ايرج - خواننده قديمي كشور در سال آينده و بعد از بيستم فروردين ماه 1386 (كه محل آن متعاقباً اعلام خواهد شد)، عوايد آن را صرف حمايت از بيماران دياليزي و دهندگان كليه خواهد نمود.
بعلاوه انجمن حمايت از بيماران كليوي اصفهان اميدوار است با همكاري ادارات دولتي، صاحبان مشاغل و خيرين، كارگاه يا كارخانه‌اي تأسيس نمايد كه بصورت اختصاصي پرسنل آن بوسيله بيماران پيوندي و دهندگان كليه كه صرف داشتن يك كليه با مشكلاتي از حيث داشتن كار و استخدام مواجه هستند، تأمين گردد و انجمن در صدد اجراي اين برنامه مي‌باشد. از برنامه‌هاي ديگر انجمن، احداث و تجهيز آزمايشگاه و كلينيك است كه اميدواريم با تلاش مسئولین استان اصفهان و قولي كه مبني بر واگذاري زمين به اين انجمن داده شده به اين امر نيز نائل آييم.
در اين بين نقش مسئولان در پيشبرد فعاليتها و برنامه‌هاي انجمن چه خواهد بود؟
شبانكاره: اميدواريم مديران ادارات و مسئولان رده بالاي اصفهان به دور از بوروكراسيهاي مرسوم، انجمن را درراستاي اجراي برنامه‌ها و بالاخص تأسيس كارگاه يا كارخانه مزبور و احداث کلینیک و آزمایشگاه، حمایت و یاری نمایند. تا به امروز مسئولان از انجمن حمايت از بيماران كليوي اصفهان حمايت بعمل آورده‌اند و اميدواريم اين حمايتها تداوم و بيشتر شود. جا دارد از سركار خانم امينيان مسئول اداره زبانهاي خارجي وزارت آموزش و پرورش كه در واگذاري امتياز فروش CD مذکور به انجمن تلاش داشتند تشكر نماييم. ممكن است حمايتها مالي نباشد ولي همين كه ادارات و سازمانهاي مختلف، انجمن را خارج از نوبت يا بوروكراسيهاي مرسوم ياري مي‌نمايند جاي قدرداني دارد.
رسانه‌ها چه نقشي در پيشبرد برنامه‌هاي انجمن خواهند داشت؟
شبانكاره: اين نكته كه مديران انجمن حمايت از بيماران كليوي ايران و شعبه اصفهان اين انجمن بتوانند از مشكلات و فوايد انجمن سخن بگويند و در اين خصوص اطلاع رساني شود در رفاه حال بيماران مؤثر خواهد بود و بصورت اختصاصي نشريه زندگي سالم بعنوان نخستين مجله پزشكي اجتماعي ايران و تنها مجله پزشكي استان اصفهان كه در اين موارد به اطلاع رساني و آگاه سازي عمومي خواهد پرداخت تا برنامه‌هاي انجمن به سرانجام برسد نقش مؤثر و ويژه‌اي خواهد داشت. البته قبلاً در رسانه‌ها اطلاع‌رساني در خصوص فعاليتهاي انجمن گرديده است، اما اينكه مجله‌اي مختص پزشكي بخواهد به اين گونه بر كار بيماران و دهندگان كليه نظارت داشته باشد وجود نداشته است.
شيخي: پروردگار را شاكريم كه مجله زندگي سالم بصورت داوطلبانه قبول زحمت نمود و با انجام اين مصاحبه حمايتهايي از اين انجمن بعمل آورده شد و در آينده نيز اين مجله در راستاي اطلاع‌رساني شفاف و آگاه‌سازي مردم، بيماران و اهداكنندگان كليه گامهاي مؤثري بر خواهد داشت و اميدواريم صاحبان مشاغل و شركتهاي خصوصي و ادارات دولتي نيز بصورت ويژه، مجله زندگي سالم را پشتيباني مالي نمايند تا نقش اطلاع‌رساني خود را به نحو مؤثرتري دنبال نمايد.