ساعت |
عنوان : اهدای خون، اندیشه خردمندان، عمل نیکو کاران

تاریخ : 1386/5/1

نویسنده : دکتر زهره مسائلی، مسوول آموزش سازمان انتقال خون

ميليون‌ها بيمار جان خود را مديون افرادي هستند كه هرگز ملاقاتشان نخواهند كرد، افرادي كه خون خود را بدون هيچگونه چشمداشتي اهدا مي‌كنند. در جهان هرساله بيش از 80 ميليون واحد خون اهدا مي‌شود، اما تنها 38 درصد آن در كشورهاي درحال توسعه جمع‌آوري مي‌شود كه 82 درصد جمعيت جهان را تشكيل مي‌دهند.
سازمان بهداشت جهاني، جامعه بين المللي انتقال خون، انجمن بين المللي صليب سرخ و هلال احمر و اتحاديه بين المللي سازمان‌هاي اهداكنندگان خون به اتفاق از سال 2004 ميلادي ( 1383) 14 ژوئن را روز جهاني اهداكننده خون نامگذاري نمودند و از همه كشورها خواستند دراين روز براي بزرگداشت اهداكنندگان برنامه ريزي نمايند. انتخاب اين روز به مناسبت تولد پروفسور لنداشتاينر كاشف گروه‌هاي خون و برنده جايزه نوبل بود كه طب انتقال خون پس از اين كشف بزرگ پيشرفت زیادی كرد.
امروزه با وجود کاربرد روش های آزمایشگاهی، غربالگري اهداكنندگان از نظر عفونت‌هاي قابل سرايت با تزريق خون، سالمترين خون با انتخاب سالمترين اهداكنندگان تامين مي‌شود. طبق تحقیقات انجام شده سالمترين اهداکنندگان خون، اهداكنندگان داوطلبی هستند که بدون هیچگونه چشمداشتی خون خود را براي كمك به همنوع خود اهدا مي‌كنند و از بین اهداکنندگان داوطلب افرادی که به صورت مستمر حداقل سالي دوبار خون اهدا می کنند سالمترین هستند. بنابراین سازمان های انتقال خون تلاش می کنند تعداد اهداکنندگان مستمر را افزایش داده تا نیاز بیماران را تامین کنند.
هدف از روز جهاني اهداكننده خون آگاهي بيشتر جامعه در مورد اهميت اهداي خون داوطلبانه و تشويق تعداد بيشتري از مردم براي اهداي خون مستمراست؛ هدف، جذب تعداد زيادي اهداكننده جديد در اين روز نيست بلكه اين برنامه براي گراميداشت و تشكر از افرادي است كه خون خود را بدون هيچگونه چشمداشتي تنها براي نجات جان بيماران به طور مستمر اهدا مي‌كنند. جوانان، هدف اصلي اين روز هستند زيرا آن ها نسل آينده اهداكنندگان خون را تشكيل مي‌دهند و با جذب آن ها براي اهداي مستمر مي‌توان تامين خون آينده را تضمين نمود.
شعار روز جهانی اهدا کننده خون در سال 1386 Safe blood, for Safe motherhood در نظر گرفته شد که خون سالم، مادر سالم، نوزاد سالم ترجمه شده است. این شعار برای نشان دادن این امر است که اهدا کنندگان داوطلب چگونه می توانند درحفظ زندگی هزاران مادر و نوزادان آن ها نقش حیاتی داشته باشند. هرساله بیش از پانصد هزار زن در حین بارداری و زایمان جان خود را از دست می دهند که 99 % آن ها در کشور های در حال توسعه هستند، در حالیکه به راحتی می توان از این مرگ و میرها جلوگیری کرد.
در استان اصفهان از سال 1383 در روز جهاني اهداكننده خون همایشی برای گرامیداشت و تكريم اهداكنندگان خون با حضور مسوولین استان، نمایندگان مجلس، خبرنگاران، بیماران مصرف کننده خون، اهداكنندگان مستمر،‌ اهداكنندگان بار اول بر گزار می گردد تا ضمن تقدیر و تشکر از اهداکنندگان با دفعات اهدای خون بالا، افراد سالم جامعه آن ها را الگوی خود قرار داده و با اهدای قطراتی از این مایع حیاتبخش یاری رسان بیماران نیازمند باشند.
در مورد تاريخچه انتقال خون در ايران از سال 1324 به بعد انتقال خون‌هاي پراكنده اي در بيمارستان‌هاي مختلف انجام شده است. خانم و آقاي دكتر بوئه از فرانسه كه در سال 1327 به عنوان متخصص بيهوشي به ايران آمده بودند در بيمارستان سيناي تهران و احتمالا بيمارستان هاي ديگر انتقال خون انجام دادند. در سال 1331 بطور همزمان و يا با چندي فاصله مركز خون ارتش و مركز انتقال خون شير و خورشيد سرخ سابق تاسيس و شروع به كار نمود. در دهه 30 ( 1333-1337) اقداماتي جهت استاندارد كردن مراكز انتقال خون صورت گرفت كه به نتيجه مطلوب نرسيد از حدود سال 1344 به بعد مجددا كوشش‌هايي در اين سمت صورت گرفت تا اينكه سرانجام در سال 1353 كوشش‌هاي چند ساله به ثمر رسيد و سازمان انتقال خون ايران تاسيس و شروع به كار نمود. به همین مناسبت در ایران 9 مرداد ماه روز انتقال خون و از هفتم تا سیزدهم مرداد ماه هفته انتقال خون نامگذاری شده است( 7 مرداد- اهداکنندگان مستمر، 8مرداد- خون سالم، 9مرداد- انتقال خون، 10مرداد- بزرگداشت پیشکسوتان انتقال خون، 11مرداد- پژوهش و فن آوری در انتقال خون، 12مرداد- ایثار و اهدای خون، 13مرداد- صنعت پلاسما).
لازم به ذکر است که با وجود پیشرفت های گسترده در طب انتقال خون هنوز هیچ ماده ای که بتوان آن را جایگزین خون نمود کشف نشده است. بنابراین سازمان انتقال خون برای نجات جان بیماران نیازمند به خون و فرآورده های آن، از افراد داوطلب سالم خون گرفته و پس از فرآوری آن را به صورت رایگان در اختیار بیماران نیازمند قرار می دهد. برای اهدای خون سالم، داوطلبان با ارائه کارت شناسایی معتبر در مراکز انتقال خون پذیرش می شوند سپس توسط پزشک معاینه شده تا اطمینان حاصل شود که اهدای خون، سلامت اهداکننده و گیرنده (بیمار ) را به خطر نمی اندازد و در نهایت از فرد یک واحد خون ( حدود 450 میلی لیتر) در کیسه های استریل یکبار مصرف گرفته می شود. هر واحد خون اهدایی با روشهای استاندارد به فرآورده های مختلف مانند گلبول قرمز متراکم، پلاکت، پلاسما و... تبدیل شده و هر فرآورده در دما و شرایط خاص نگهداری می شود تا به مصرف بیمار برسد. برای اطمینان از سلامت خون های اهدایی بر هر واحد خون ،آزمایش های غربالگری از نظر عفونت های قابل سرایت با تزریق خون ( مانند هپاتیتB,C وایدز ) انجام می گیرد . در نهایت بخش کنترل کیفی، کیفیت مراحل انجام شده را تایید می کند.
دراستان اصفهان در سال 1385 تعداد 131687 داوطلب به مراکز انتقال خون استان مراجعه نموده که 100670 اهداکننده موفق به اهدای خون شدندکه از این تعداد 41% اهداکننده ی مستمر بودند.
در کشور ما زنان مشارکت بسیار کمی در تامین خون مورد نیاز بیماران دارند. در استان اصفهان در سال 1385 حدود 5 درصد مراجعه کنندگان برای اهدای خون بانوان بودند. شاید خانم ها بر این اعتقادند که کم خون هستند و به همین علت اقدام به اهدای خون نمی کنند . بیشترین شیوع کم خونی به علت فقر آهن است و طبق بررسی های انجام شده توسط وزارت بهداشت و درمان در سال 1380، استان اصفهان از نظر شیوع کم خونی بین 28 استان کشور در رده ی بیست وهشتم قرار داشت. از طرفی در بررسی دیگری نشان داده شده است که متوسط دریافت آهن رژیم غذایی در استان اصفهان مناسب است. با توجه به این مطالب، افراد سالم و زنان می توانند به راحتی برای اهدای خون مراجعه نمایند. لازم به ذکر است که قبل از اهدای خون افراد از نظر کم خونی آزمایش شده و در صورت شک به کم خونی از فرد خون گرفته نشده و توصیه های لازم ارائه می شود.
به امید دیدار شما در مراکز انتقال خون
اهداي خون سالم، اهداي زندگي
در تمام فصول اهداكننده خون باشيم
اهداي خون شما خزان عمري را بهاري دوباره بخشيد
هديه نعمت سلامتي خود را با اهداي خون پاس بداريم
اهداي خون مستمر راهي مناسب براي رسيدن به خون سالم و كافي است
نياز كشور ما در هر 10 ثانيه، يك واحد خون، يك اهداي خون
هموطن، شما كه از سلامتي برخورداريد، بهترين فرد براي اهداي خون منظم هستيد

دکتر زهره مسائلی، مسوول آموزش، جذب و حفظ اهداکنندگان سازمان انتقال خون
تمامی حقوق این سایت متعلق به مجله زندگی سالم می باشد. (نقل مطلب با ذکر منبع و لینک به سایت بلا مانع است.)
طراحي شده توسط شرکت فرابرد شبکه.